Türkiye'nin iletişim sektörüyle ilgili kamu ve özel kurumları arasında 'tarife anonsu' krizi yaşanıyor. Zaman'ın haberine göre, vatandaşın şikayetlerini dikkate alan TBMM; Sanayi Bakanlığı ile TÜBİTAK'ın da onayını alarak GSM şirketlerinin telefon görüşmesi başlamadan önce tüketicinin bilgilendirilmesi için 'yapılacak görüşmenin dakikası kuruştur' şeklinde anons yapılmasına karar verdi. Konuyla ilgili Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı'na (BTK) yazı yazıldı.
Ancak telefon şirketleri maliyetlerin çok yüksek olacağı gerekçesiyle öneriye sıcak bakmıyor. GSM şirketlerinin tarife anonsu yapmamalarının faturası ise vatandaşın cebini yakmaya devam ediyor.
Cep telefonu operatörlerinin birbiri ardına yürürlüğe koydukları farklı tarifeler, vatandaşın kafasını karıştırdı. Kullandıkları operatörden diğer operatörleri ve sabit telefonları arama tarifelerinin değişimini takip etmekte zorlanan vatandaşlar, çareyi Meclis'e başvurmakta buldu.
TBMM Dilekçe Komisyonu, konuyla ilgili çok sayıda dilekçe üzerine Aralık 2009'da ilgili devlet kurumları ve operatörlerin temsilcilerini Meclis'te toplayarak durum değerlendirmesi yaptı. Toplantıda görüşlerini belirten taraflar, nihai tavsiye kararı alacak olan TBMM'ye detaylı görüşlerini yazılı bildirme konusunda uzlaştı. Geçen ocak ve şubatta Meclis'e gelen detaylı görüşlere göre, Sanayi Bakanlığı, TÜBİTAK ve TBMM Teknik Daire Başkanlığı, tarife anonsunun yapılması gerektiği sonucuna vardı. Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu Başkanlığı ile Avea, Turkcell ve Vodafone ise yüksek maliyet gerekçesiyle tarife anonsunun yapılamayacağını savundu.
BTK, 26 Ocak'ta ilettiği görüşünde abonelerin faydalandıkları tarife, kampanya ve paketlerin sayıca fazla olması ve alt kurulumlarıyla birçok farklı çağrı senaryosu içermesi sebebiyle anonsun uygulanabilirliğini zorlaştırdığını kaydetti. Yazıda, uygulamanın şebekelere getireceği yük sebebiyle işletmecilerin uluslararası standartlarda kabul gören hizmet kalitesi kriterlerine uyum sağlama konusunda zorlanabileceği vurgulandı. Her görüşme öncesinde anons yapılmasının şebekelerin verimli kullanılmasını engelleyeceği görüşü dile getirildi.
AB ülkelerinde ve uluslararası alanda benzeri bir uygulamaya rastlanmadığı ifade edilen yazıda, şu görüşler dile getirildi:
"Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu kararıyla 'kontör'den TL'ye geçiş sürecinde, ön ödemeli (kontörlü) hatlara yükleme yapılmasını müteakip işletmeciler tarafından tarife ücretleri bilgilendirme mesajı gönderilmesi' karara bağlanmış olup hazırlıkların öngörülen sürede tamamlanması durumunda 1 Nisan 2010 tarihinde uygulamaya geçilecektir. Ayrıca diğer abonelerin en az son 6 aylık kullanım detayı bilgilerinin talep edilmesi halinde posta yoluyla gönderilmesi karara bağlanmıştır." denildi.
Kurumlardan gelen görüşleri değerlendiren TBMM Dilekçe Komisyonu Başkanı Yahya Akman, bu konuda karar verici konumda olan BTK'ya 5 Mart 2010 tarihinde gönderdiği yazıda Sanayi Bakanlığı'nın değerlendirmelerinin dikkate alınmasını istedi. Akman, yazısında, "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın tespit ve değerlendirmeleri dikkate alınarak, anonsun uygulamaya aktırılması hususunun kurulunuzca değerlendirilerek neticenin bildirilmesini ivedilikle rica ederim." görüşlerine yer verdi. Akman, BTK yönetiminden gelecek son değerlendirme doğrultusunda bir tavsiye kararı oluşturarak Başbakanlık başta olmak üzere ilgili kurumlara bildirecek.
Kurumların Meclis'e ilettiği görüşler
Sanayi Bakanlığı (23 Şubat 2010): Bilgi edinmek evrensel hak Her türlü hat ve GSM operatörü aracılığıyla telefon görüşmesine başlanmadan önce tüketicinin bilgilendirilmesi adına hizmeti sağlayan işletme tarafından, gerektiğinde bedeli mukabilinde olmak üzere 'yapılacak görüşmenin dakikası kuruştur' şeklinde bir anons yapılması teknik, malî ve hukukî bakımdan uygulanabilirdir. Bilgi edinme hakkı evrensel bir haktır. Söz konusu bu bilgilendirmenin tüketicilere ücretsiz sağlanabileceği değerlendirilmektedir.
TÜBİTAK (18 Ocak 2010): Teknik açıdan mümkün
Belirtilen şekilde bir anonsun yapılması teknik açıdan mümkündür.
TBMM Teknik Daire Başkanlığı (29 Ocak 2010): Yatırım maliyeti yüksek İşletmeci firmalar basit bir maliyet hesabı yapmış. En kötü senaryoya göre hazırlandığı tahmin edilen bu miktar bile 100 milyon dolar civarındadır. Ciddi bir etütle bu fiyatın gerçek mertebeleri bulunabilir. Mevcut ciro-kâr tabloları ve tüketici menfaatleri karşısında çok ciddi bir yatırım olduğu söylenemez. Nitekim numara taşınabilirliği için işletmeci firmalar bu miktarlarda yatırımlar yapmıştır.
Turkcell (12 Ocak 2010): 100 milyon dolar gerekli
Anons sisteminin geliştirilmesi ve uygulamaya geçmesi en az 18 ayı alacaktır. Yatırım maliyeti 100 milyon dolar mertebesinde olabilecektir. Yıllık en az 2 ile 10 milyon dolar arasında işletme maliyeti doğacaktır. 1 Nisan 2010'da 'kontör'den 'TL'ye dönüş projesi tamamlanacaktır. Zaten konuşmanın bitiminde kampanyalar da dahil olmak üzere çağrının ücretlendirildiği, fiyat, çağrı süresi ve çağrı bakiyesi hakkında mesaj gönderilecektir.
Vodafone (1 Ocak 2010): Uygulanması çok zor
Farklı aboneler aynı yönü arasalar dahi farklı abone paketlerine üye olduklarından aynı birim fiyatla ücretlendirilemeyeceklerdir. Söz konusu talebin teknik olarak uygulanması mümkün görünmemektedir. Çağrı kurulum süresi uzayacaktır. Bu uygulamanın gerçekleştirilmesi ihtimalinde dahi, uygulama için santrallerde yatırıma ihtiyaç duyulacak ve transmisyon maliyetleri artacaktır.
Avea (19 Ocak 2010): Bilgi karmaşasına yol açar
Anonsun hem çok yüksek maliyetlerin ortaya çıkmasına sebep olacağı hem de aboneleri bilgilendirme amacının aksine, yanıltıcı olacağı ve bilgi karmaşasına yol açacağı değerlendirilmektedir.
